Yeme Bozuklukları ve Duygusal Açlık Yönetimi

Duygusal Açlık ve Fiziksel Açlık Farkı

Gerçek açlık yavaş gelir, farklı yiyeceklere açıktır ve yemek yenildiğinde tatmin olunur. Duygusal açlık ise aniden ortaya çıkar, belirli yiyeceklere (özellikle tatlı ve yağlı) yönelir ve yemekten sonra genellikle suçluluk hissini beraberinde getirir. Duygusal açlık yönetimi programı, bu iki deneyimi ayırt etmeyi öğretmek ve duygusal tetikleyicilere alternatif başa çıkma stratejileri geliştirmekle başlar.

Duygusal yeme yönetimi sürecinde; stres, sıkılma, yalnızlık, kaygı ve keder gibi duygusal tetikleyiciler tanımlanır. Yeme eyleminin bu duygularla olan bağlantısı farkındalıkla incelenerek, beslenmenin olmadığı alternatif başa çıkma yolları birlikte keşfedilir.

Psikolojik açlık beslenme danışmanlığı, beslenme bilgisi kadar duygusal zeka ve öz farkındalık becerilerini de geliştirmeyi hedefler. Bu çalışma, gerektiğinde psikolog veya psikiyatrist ile koordineli biçimde yürütülmektedir.

Binge Eating ve Kompulsif Yeme

Tıkınırcasına yeme bozukluğu (BED), kısa sürede büyük miktarlarda yiyecek tüketilen ve sonrasında yoğun utanç duyulan tekrarlayan atakları kapsamaktadır. Binge eating diyeti programı; kısıtlayıcı diyet döngüsünü kırmayı, düzenli öğün yapısını yeniden kurmayı ve atakları tetikleyen örüntüleri tanımlamayı içermektedir.

Kompulsif yeme düzenlenmesi sürecinde belirli yiyecekleri yasaklamak yerine tüm yiyeceklere izin veren bir yaklaşım benimsenmektedir. Araştırmalar, bir yiyeceğin "yasak" ilan edilmesinin o yiyeceğe olan çekimi artırdığını ve uzun vadede tıkınma riskini yükselttiğini ortaya koymaktadır. Sağlıklı yeme davranışları programı bu kısır döngüyü kırmak üzere tasarlanır.

Anoreksiya ve Bulimiyada Beslenme Desteği

Anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza, ciddi tıbbi komplikasyonlara yol açan ve multidisipliner tedavi gerektiren yeme bozukluklarıdır. Anoreksiya beslenme desteği programı; güvenli kilo kazanımını, kemik ve organ sağlığının korunmasını ve yiyeceklerle güvene dayalı bir ilişki kurulmasını hedeflemektedir.

Bulimiya beslenme tedavisi kapsamında; düzenli öğün yapısının yeniden oluşturulması, açlık-tokluk sinyallerinin rehabilitasyonu ve pürjatif davranışların yarattığı besin ve elektrolit dengesizliklerinin giderilmesi önceliklendirilmektedir. Bu süreçte diyetisyen, psikiyatrist ve psikolog arasındaki koordinasyon zorunludur.

İntuitif Beslenme ve Farkındalıklı Yeme

İntuitif beslenme programı, vücudun açlık ve tokluk sinyallerine güveni yeniden inşa eden, yiyecekleri iyi-kötü diye etiketlemeyi reddeden ve hareketle ilişkiyi iyileştiren 10 ilkeyi kapsamaktadır. Diyet kültürünü reddederek vücudu saygıyla dinlemeyi öğretir.

Farkındalıklı yeme mindful eating uygulamaları ise öğün anında tam dikkat pratiğini içermektedir: ekransız yemek, yavaş çiğnemek, tatları ve dokuları fark etmek. Bu pratikler, yeme sürecindeki otomatik davranışları azaltmakta ve doyum algısını güçlendirmektedir.

Yemekle sağlıklı ilişki kurma süreci; yeme düzeni düzeltme ve sağlıklı yeme ilişkisi geliştirme hedefleriyle birlikte yürütülmektedir. Bu yolculukta sabır, öz şefkat ve sürekli yargılamaktan vazgeçmek en önemli araçlardır.

Sıkça Sorulan Sorular